Laten we even praten over deuren. Deuren zijn niet erg ingewikkeld om te gebruiken, toch? Je duwt, je trekt, soms slide je. Doorgaans dienen de deuren als een middel tot een einde, waardoor je van punt A naar punt B kan komen.

Je hebt waarschijnlijk nooit veel gedacht aan deuren. Je begint je vast al af te vragen waarom ik überhaupt over deuren praat. Blijf echter nog even aanhaken.

Sommige deuren zijn verwarrend. Misschien lijkt het erop dat je een deur moet duwen, terwijl je eigenlijk de deur moet trekken. Of misschien zit het verschil in het design van de deur vergeleken met alle andere deuren in de omgeving, waardoor je verward bent hoe je de deur moet openen.

Hoewel deuren een abstract of irrelevant onderwerp lijken, staan ze eigenlijk centraal in de discussie over de gebruikerservaring (UX).

Donald Norman, een van de meest invloedrijke mensen betreft onderzoek op bruikbaarheid, een voorstander van gebruikersgericht design en de man die de term User Experience eerst heeft bedacht, heeft een groot deel van zijn iconische boek The Design of Everyday Things aan deuren besteed.

Slecht ontworpen deur, slechte gebruikerservaring

In het boek legt hij uit hoe een slecht ontworpen deur (een zogezegde “Norman Deur”) een deur is waar de elementen de gebruikers verkeerde bruikbaarheidssignalen geeft. Zozeer dat speciale signalen nodig zijn om te verduidelijken hoe de deur werkt. Zonder het bord zou een gebruiker moeten raden of ze deur moeten duwen, trekken of schuiven.

“Er zijn een paar echte basisprincipes van design,” zegt Norman in een geweldige video van Vox, genaamd It’s not you. Bad doors are everywhere. “Eén van hen heet ‘ontdekkelijkheid’. Dit wil zeggen, dat als ik naar iets kijken, ik zou moeten ontdekken welke handelingen ik moet verrichten.”

Op deze basis is een goed ontworpen deur een deur waarvan je weet hoe die werkt, simpelweg door ernaar te kijken.

Dit principe geldt voor veel meer dan alleen deuren.

Door het verhuizen van de fysieke wereld naar het digitale rijk, zijn “bruikbaarheid” en “ontdekkelijkheid” net zo belangrijk op een website als op een deur.

Wat is bruikbaarheid?

Volgens bruikbaarheid expert Jakob Nielsen is “bruikbaarheid een kwaliteitsattribuut dat beoordeelt hoe makkelijk gebruikersinterfaces zijn te gebruiken. Het woord ‘bruikbaarheid’ verwijst ook naar methoden om het gebruiksgemak tijdens het ontwerpproces te verbeteren.”

Het onderzoek naar web bruikbaarheid is in de afgelopen jaren steeds populairder geworden, aangezien veel bedrijven en merken het belang zien van het hebben van een goed functionerende en gebruikersvriendelijke website. Daarom beginnen bedrijven en merken het belang beter te realiseren.

Bruikbaarheid en webdesign

De kern van een goede website is een duidelijke en engagerende gebruikerservaring waarin zowel nieuwe als terugkerende bezoekers zich makkelijk in kunnen manoeuvreren. Een effectieve website biedt gebruikers een gedefinieerde reis, waardoor je ze leidt door de website naar één van je gewenste uitkomsten.

Net als met deuren is een goed ontworpen website een website die gebruikers laat weten hoe het werkt, door er enkel naar te kijken.

In The Design of Everyday Things benadrukt Norman dat het hebben van een goed begrip van de menselijke psychologie (of in webtermen, ‘gebruikersgedrag’) bij het ontwerpen van een product (in dit geval een website) van cruciaal belang is voor het creëren van een goed gebruikersgericht ontwerp. Hij beweert dat de fout bij een slecht ontwerp vaak ligt bij het negeren van de behoeften en de psychologie van de mensen.

“Het ontwerp van technologie om te voldoen aan de behoeften en mogelijkheden van de mensen wordt bepaald door de psychologie van de mensen. Ja, technologieën kunnen veranderen, maar mensen blijven hetzelfde.”

Je denkt dat je website een goede UX heeft, maar weet je ook dat je website een goede UX heeft?

Hoewel de eerste stap in het creëren van een gebruikersgerichte (of human-centric, waar Norman de voorkeur aan geeft) website is om je gebruikers te begrijpen, is het niet erg als je denkt dat je gebruikers begrijpen hoe ze door je website heen kunnen gaan, terwijl de gebruikers niet weten hoe ze door je website heen moeten gaan. De enige manier om te weten wat ze wel en niet begrijpen is door testen.

Er zijn verschillende tools op de markt die je toelaten om de UX van je website te testen, zodat je kunt kijken hoe gebruikers zich daadwerkelijk gedragen op je website. In dit artikel zal ik twee dingen aandragen.

Het eerste is een tool dat Session Recording heet. Met Session Recording kun je video’s zien van de interacties van je gebruikers op je website. Deze automatisch gegenereerde video’s maken het mogelijk om recreaties van muisbewegingen, scrolbewegingen en clicks te zien op je website.

Zodra je een voldoende hoeveelheid video’s hebt verzameld, kun je beginnen met de video’s te filteren op locatie, demografisch of apparaat. Een voordeel van het gebruiken van session recording tool, in plaats van individuele bruikbaarheidstesten te doen, is dat gebruikers nooit weten dat ze worden opgenomen, zodat ze handelen zoals ze normaal gesproken ook zouden doen. Uitgebreid onderzoek heeft uitgewezen dat mensen zich vaak anders gedragen als ze weten dat ze worden geobserveerd.

Een andere bruikbare tool voor het testen of het verbeteren van je UX is een heatmap. Een heatmap is in feite een foto dat “warme” en “koude” gebieden van je website laat zien, waarbij er wordt laten zien waar de gebruikers het meest engageren en welke onderdelen ze over het hoofd zien.

Hier is een voorbeeld van de heatmap tool van AB Tasty die werd gebruikt op de website van het Franse e-commerce merk Modz:

Met heatmaps kun je zien op welke elementen van je website de gebruikers het meest klikken, en helpt het ook bij het identificeren van problemen met je UX, of haalt het potentiële struikelblokken eruit in je gebruiker of klantenreis.

Door gebruik te maken van Session Recording en heatmaps krijg je een zeer gedetailleerd beeld van hoe je gebruikers zich gedragen op je website, en krijg je dus een beter begrip op de vraag of je een effectief en gebruikersgericht webdesign hebt.

De keynote: laat je website geen Norman deur zijn

Denk aan je website als een deur. Als een gebruiker niet kan uitvogelen hoe de site werkt (of in dit geval, navigeert) door simpelweg te kijken, is je UX waarschijnlijk niet erg goed. Door gebruik te maken van tools zoals Session Recording en heatmaps, kun je gemakkelijk ontdekken of je website effectief is in het begeleiden van mensen om ze te laten doen wat je wil dat ze graag doen. Hetzelfde principe van “ontdekkelijkheid” in het productontwerp is ook van toepassing op het web – wanneer een gebruiker naar jouw website kijkt, moet hij kunnen ontdekken welke handelingen hij kan verrichten.

Laat je website niet één van die deuren zijn die mensen duwen, terwijl ze die deuren moeten trekken.